Laten we het over hout hebben

HOUT
zelfstandig naamwoord /ho͝ot/

De harde vezelige stof die bestaat uit basis xyleem en het grootste deel uitmaakt van de stammen, takken en wortels van bomen, struiken of onder de schors, komt in beperkte mate voor in kruidachtige planten.

Als de definitie niet ingewikkeld genoeg is, laat me dan toevoegen dat hout overal is, in elk deel van onze planeet in elke fase van ons leven. Elke dag raken we iets aan, voelen we het en consumeren we iets van hout of gemaakt van hout. Deze gewone materie leidt een gewoon leven en wordt alleen opgemerkt wanneer het een buitengewoon ontwerp of product siert. Voor de sake van dit verhaal is het misschien de moeite waard om te vermelden dat hout een lang en gelukkig leven heeft geleid en heel graag in vrede en altijd gelukkig met of zonder ons zou willen leven. Wij, de mensen, kunnen daarentegen niet leven zonder hout of de natuur in het algemeen. Vreemd genoeg weten we heel weinig over hout, dus laten we erover praten.

Waar komt hout vandaan

Hout is een natuurlijke evolutie van basisbladachtige planten. In een competitieve en zeer dynamische omgeving waar fotosynthese een proces is van het omzetten van hulpbronnen in voedsel, moesten sommige planten zich aanpassen, in hoogte groeien en een groter groen oppervlak ontwikkelen om meer licht te absorberen. Dit groene oppervlak zijn bladeren en deze hogere planten zijn nu bomen. Nou, we kunnen dit hoofdstuk heel lang maken, maar laten we gewoon zeggen dat hout een levende infrastructuur is waar hulpbronnen heen en weer worden getransporteerd. CO2 en H2O en mineralen stromen door de houtweg en worden omgevormd tot energie die vervolgens ofwel wordt omgezet in vezelmassa of andere soorten hulpbronnen die onzichtbaar maar zo belangrijk zijn, zoals zuurstof.

Hetzelfde maar toch heel anders

Hout komt in veel verschillende kleuren, soorten, vormen en maten, net als wij, de menselijke soort. Terwijl hout allemaal verschillend is, zijn ze allemaal hetzelfde in die zin dat het groeiproces van de plant de vezelige houtstof produceert en in dit proces bepaalde chemische elementen verbruikt of produceert, meestal goed voor het milieu. De kleur van hout varieert van zeer donker ebbenhout tot zeer licht gebleekt wit. Hout kan variëren in dichtheid en duurzaamheid van het zware ultra-harde Australische Buloke en Braziliaans ebbenhout tot els of witte den, die enkele van de zachtste houtsoorten zijn die je zult tegenkomen. Natuurlijk kunnen sommige van deze houtsoorten al dan niet beschikbaar zijn voor productie doeleinden, daarom wordt volgens de industrienorm de hardste commercieel beschikbare soort over het algemeen als hickory beschouwd met een meetcoëfficiënt van 1.820 lbs (8.100 N) op de Janka-schaal. “Oude Hickory” is niet toevallig de bijnaam die wordt gebruikt voor een van de meest iconische hardliner presidenten van de Verenigde Staten.

De hardheidscoëfficiënt speelt slechts een gedeeltelijke rol in de houtkwaliteit als het gaat om het vervaardigen van bepaalde producten en terwijl het zeer belangrijk is, zijn andere aspecten zoals “verbindingsterkte”, “afwerking”, “schuren” en “milieu-tolerantie” even belangrijke kenmerken bij het evalueren van een houtsoort. Het is opmerkelijk dat Europees beukenhout hoger scoort dan rode eik, esdoorn en berk als het gaat om de mogelijkheid tot meubelproductie.

Waarom dit, waarom dat?

Wat maakt een houtsoort harder dan een andere?

Zoals het blijkt, is hardhout niet per se een harder materiaal (meer dicht) en is zachthout niet per se een zachter materiaal (minder dicht). Bijvoorbeeld, Balsa hout is een van de lichtste, minst dichte houtsoorten die er zijn, en het wordt als hardhout beschouwd.

Het onderscheid tussen hardhout en zachthout heeft eigenlijk te maken met plantreproductie. Alle bomen reproduceren door zaden te produceren, maar de zaadstructuur varieert. Hardhoutbomen zijn bedektzaadigen, planten die zaden produceren met een soort omhulsel. Dit kan een vrucht zijn, zoals een appel, of een harde schaal, zoals een eikel.

Zachthout daarentegen zijn naaktzaadigen. Deze planten laten zaden op de grond vallen zoals ze zijn, zonder omhulsel. Dennenbomen, die zaden in harde kegels groeien, vallen in deze categorie. Bij coniferen zoals dennen worden deze zaden in de lucht vrijgegeven zodra ze rijp zijn. Dit verspreidt het zaad van de plant over een groter gebied. Over het algemeen verliezen bedektzaadige bomen hun bladeren tijdens koud weer, terwijl naaktzaadige bomen hun bladeren het hele jaar door behouden. Dus, het is ook nauwkeurig te zeggen dat altijd groene bomen zachthout zijn en loofbomen hardhout zijn.

De terminologie hardhout/zachthout maakt enige zin. Altijd groene bomen zijn doorgaans minder dicht dan loofbomen, terwijl de meeste hardhoutsoorten doorgaans dichter en dus steviger zijn. Er is een directe relatie met de seizoensverandering, groeisnelheid en bladtype, maar in wezen is het zaad- en reproductiesysteem het belangrijkste differentiatiecriterium. Hardhoutbomen hebben grote vaten voor het transporteren van water. Deze poriën zijn verantwoordelijk voor het korrelpatroon in hardhout en zijn het beste zichtbaar onder een microscoop. Hardhoutbomen hebben een veel langzamere groei- en rijpingssnelheid en ze absorberen minder afval en vocht uit de lokale omgeving terwijl ze veel meer zuurstof en ozon produceren in het groeiproces. Hardhout heeft ook de neiging een hogere dichtheid te hebben.

Als je beter weet, kies je beter